YIL: 10  /  SAYI: 120  /  Aralık - 2016
Avrasya Yazarlar Birliği tarafından yayımlanmaktadır.

 

Çağdaş Azerbaycan
Hikâye ve Şiir Antolojisine
Kısa Bir Bakış
Cemile KINACI




Türkiye’de 1991’den sonra Türk lehçeleri ile ilgili yapılan çalışmalara bakıldığında bunların daha çok dil alanında yoğunlaştığı gözlemleniyor. Türk Dünyası edebiyatıyla ilgili çalışmaların dil çalışmalarına kıyasla daha geri planda kaldığı dikkat çekiyor.

Türkiye ile Azerbaycan’ın ilişkileri söz konusu olduğunda, adeta sloganlaşan “İki devlet, bir millet” ifadesinin aksine, Türk-Azerbaycan edebiyatı arasında edebî ilişkilerin bu iki devlet arasındaki yakınlığa rağmen, olması gerekenden daha geride olduğunu söyleyebiliriz. İki Türk halkının, dili ve edebiyatı birbirine çok yakın olsa da, Türkiye’deki Azerbaycan edebiyatı algısının yalnızca birkaç Azerbaycanlı sanatçı ile sınırlı olduğunu görüyoruz. Nesirde özellikle Anar ve Elçin, şiirde ise Bahtiyar Vahapzade Türkiye’de en çok tanıdığımız Azerbaycanlı yazar ve şairler. Dolayısıyla Azerbaycan edebiyatı ile Türk edebiyatı arasındaki edebî ilişkilerin artırılması, bu iki edebiyatın temsilcilerinin ve edebî eserlerinin her iki Türk yurdunda daha geniş çapta tanıtılması gerekliliği, önümüzde önemli bir mesele olarak durmakta.

Her şeyden önce edebiyatın ve özellikle de karşılaştırmalı edebiyat biliminin gelişebilmesi için çeviri faaliyeti elzemdir. Bir edebiyata başka bir edebiyattan yapılan çeviriler ne kadar çoksa edebiyat bilimi ve karşılaştırmalı edebiyat bilimi de o kadar gelişir. Bu bakımdan, Azerbaycan’da özel bir birim olarak Çeviri Merkezi’nin varlığı ve yaptığı başarılı çeviri faaliyetleriyle Türk Dünyası Edebiyatına katkısı yadsınamaz bir gerçektir.

Bu açıdan baktığımızda, Azerbaycan Çeviri Merkezi’nin gayretleriyle hazırlanan ve Bengü Yayınları aracılığıyla Türk okuyucuya sunulan Çağdaş Azerbaycan Hikâye Antolojisi ve Çağdaş Azerbaycan Şiir Antolojisi son derece işlevsel ve değerli iki önemli eser.

Hikâye Antolojisi içinde on altı Azerbaycan yazarının, Azerbaycan halkının dünyasına ışık tutan birbirinden güzel hikâyeleri yer alıyor. Ayrıca içlerinde Anar, Elçin, Kemal Abdulla, Afak Mesut gibi kıymetli yazarlar başta olmak üzere, Azerbaycan nesrinin pek çok önemli temsilcisinin hayatları hakkında verilen kısa bilgiler de Türk okuyucunun onları tanımasına imkân sunuyor.

Azerbaycan Hikâye Antolojisi özellikle de Türkiye’de yapılacak karşılaştırmalı edebiyat bilimi çalışmalarında ana kaynak olabilecek nitelikte. Hikâye Antolojisinde yer alan Azerbaycanlı yazarların ve eserlerinin Türkiye’deki hikâye yazarları ve eserleriyle karşılaştırılması, şüphesiz bundan sonra verimli karşılaştırmalı bilimsel çalışmaların ortaya çıkmasını sağlayacak ve bu yolla karşılaştırmalı Türk Dünyası edebiyatı da gelişme gösterecektir.

Hikâye Antolojisi içinde yer alan Azerbaycanlı yazarların özgeçmişlerine bakıldığında, en yaşlı yazarın 1919 yılında doğduğu görülüyor. Antolojideki yazarlar içinde günümüzde halen üretmeye devam eden başarılı yazarlar da bulunuyor. Dolayısıyla hikâye antolojisi içinde yer alan hikâyeler Azerbaycan halkının tarihine ve toplumsal yapısına ışık tutuyor. Hem Sovyet devri hem de bağımsızlık sonrası Azerbaycan toplumsal hayatı hikâyelere yansıyor. Hikâyeler üzerinden Azerbaycan halkının dünyaya bakışı, değerleri, hassasiyetleri de gözlemlenebiliyor.

Çağdaş Azerbaycan Şiir Antolojisinde ise 35 Azerbaycan şairinin şiirleri yer alıyor. Şiir antolojisi hem işlevsellik açısından bakıldığında, Azerbaycan şiir sanatının önemli temsilcilerine ışık tutuyor hem de seçilen şiirler Azerbaycan dilinin hoş ahengini bize ulaştırıyor. Dolayısıyla bir yandan Azerbaycan şiir sanatı hakkında fikir edinirken diğer yandan Azerbaycan şiiri ruhumuzu okşuyor.

Ben bu iki antolojiyi daha çok Türk-Azerbaycan edebî ilişkilerine katkısı ve Azerbaycan hikâyeciliği ve şiir sanatını Türkiye’de tanıtmaya katkısı açısından önemli buluyorum. Her iki eser de genel Türk okuyucu ve özellikle üniversitelerimizin Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları bölümleri için son derece önemli başucu kitabı niteliği taşıyor.

Bu bakımdan Türk Dünyası Edebiyatına bu iki önemli eseri kazandırdıkları için Azerbaycan Çeviri Merkezi’ne ve Bengü Yayınları Genel Yayın Yönetmeni Yakup Ömeroğlu’na teşekkürlerimi sunuyor ve paydaşları bu çalışmalarından dolayı kutluyorum.


...

»»  Devamı Kardeş Kalemler 120. sayıda...

 

 

DERGİDEN