Ulugbek Esdevlet, 29 Nisan 1954 tarihinde Kazakistan’ın Doğu Kazakistan eyaletine bağlı Zaysan ilçesinin Ülken Karatal köyünde dünyaya gelmiştir.
Asıl adı Ulugbek Orazbayulı Esdäulet olan şair, çağdaş Kazak edebiyatının en önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilmektedir. Şair, yazar, gazeteci ve kültür adamı kimliğiyle yalnızca Kazakistan’da değil, bütün Türk dünyasında tanınan önemli bir edebî şahsiyettir.
İlk gençlik yıllarında Doğu Kazakistan Bölge Gazetesi’nde düzeltmen olarak çalı
Ulugbek Esdevlet, 29 Nisan 1954 tarihinde Kazakistan’ın Doğu Kazakistan eyaletine bağlı Zaysan ilçesinin Ülken Karatal köyünde dünyaya gelmiştir.
Asıl adı Ulugbek Orazbayulı Esdäulet olan şair, çağdaş Kazak edebiyatının en önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilmektedir. Şair, yazar, gazeteci ve kültür adamı kimliğiyle yalnızca Kazakistan’da değil, bütün Türk dünyasında tanınan önemli bir edebî şahsiyettir.
İlk gençlik yıllarında Doğu Kazakistan Bölge Gazetesi’nde düzeltmen olarak çalışan Esdevlet, 1977 yılında S. M. Kirov Kazak Devlet Üniversitesinin (bugünkü el-Farabi Kazak Millî Üniversitesi) Gazetecilik Bölümünden mezun olmuştur. Daha sonra Moskova’daki Maksim Gorki Edebiyat Enstitüsü bünyesinde açılan Yüksek Edebiyat Kurslarını tamamlayarak edebiyat alanındaki yetkinliğini geliştirmiştir.
Meslek hayatı boyunca gazetecilik, yayıncılık ve kültür yönetimi alanlarında önemli görevler üstlenen Ulugbek Esdevlet; “Kazakstan pioneri” gazetesinde bölüm başkanlığı, “Jazwşı” yayınevinde editörlük, Kazak Televizyonunda gençlik editörlüğü ve “Kazak ädebïeti” gazetesinde eleştirmenlik yapmıştır.
1991 yılında “Jas kazak” gazetesinin kuruculuğunu ve genel yayın yönetmenliğini üstlenmiştir. Ayrıca Kazakistan Dışişleri Bakanlığı, Kültür Bakanlığı ve Başbakanlık bünyesinde kültür politikalarıyla ilgili çeşitli görevlerde bulunmuştur.
2002-2008 yılları arasında “Kazak ädebïeti” gazetesinin,
2008-2018 yılları arasında ise Kazak edebiyatının önemli dergilerinden “Juldız”ın genel yayın yönetmenliğini yapmıştır.
2018-2023 yılları arasında Kazakistan Yazarlar Birliği başkanlığını yürütmüş; 2023 yılından itibaren ise TÜRKSOY bünyesinde faaliyet gösteren Türk Dünyası Yazarlar Birliği Başkanlığı görevini üstlenmiştir. Bunun yanında Dünya Şiir Hareketi Kazakistan Ulusal Koordinatörlüğü ve Uluslararası Kazak Şiir Akademisi Başkanlığı gibi görevleri de sürdürmektedir.
Ulugbek Esdevlet’in şiirlerinde Kazak halkının tarihî hafızası, millî kimliği, bozkır kültürü, ana dili, geleneksel değerleri ve insanın varoluşsal yalnızlığı önemli bir yer tutar. Şair; lirik, destansı ve düşünsel söyleyişi bir araya getirerek modern Kazak şiirine özgün bir üslup kazandırmıştır.
Özellikle “Kiiz kitap” adlı eseri Kazak şiirinin önemli yapıtlarından biri kabul edilir. Ayrıca “Kara pïma”, “Jaratılıs”, “Intık zar”, “Ğumır jas”, “Ruh kitabı” gibi eserleriyle geniş okuyucu kitlesine ulaşmıştır. Şairin eserleri Türkçe, Rusça, İngilizce, Fransızca, Özbekçe, Kırgızca, Azerbaycanca, Rumence, Moğolca ve daha birçok dile çevrilmiştir.
Ulugbek Esdevlet yalnızca şiir alanında değil; deneme, tiyatro ve opera librettosu türlerinde de eserler vermiştir. “Zere”, “Kara pïma” adlı şiirsel dramaları ile “Beybars” operasının librettosu bunlar arasında yer alır. Ayrıca “Zaman-ay” anti-nükleer hareketinin marşı olan eserin de söz yazarıdır.
Edebî ve kültürel çalışmaları nedeniyle Kazakistan Devlet Ödülü, “Kurmet” nişanı, III. derece “Barış” nişanı, TÜRKSOY Altın Madalyası, “Avrasya Yazarlar Birliği Türk dünyası Onur Madalyası” ve çeşitli uluslararası şiir ödülleriyle onurlandırılmıştır. 2013 yılında “Kazakistan’ın Emektar Kültür Adamı” unvanını almıştır.
Türk dünyasının kültürel birlikteliği ve ortak edebiyat mirası konusunda yürüttüğü faaliyetlerle çağdaş Türk dünyası edebiyatının en etkili isimlerinden biri hâline gelmiştir.
Devamını Oku
