Ninemin has kızıyım.
Annemin ceylanıyım.
‘Nazlım’ der bazen babam,
Bazen ‘çakır Asena’m’.
Adımı dedem vermiş,
Bengisu olsun, demiş.
Sevgi ile yoğruldum.
On dördümü doldurdum.
Bir gün ninem elinde,
Geldi bir paket ile.
Görür görmez anladım;
İşte geldi andacım,
Bu paketin içinde!
Böyle olur her sene.
Armağanım alınır,
Yeni yaşım kutlanır.
Ninemin getirdiği
Armağanların hepsi
Özel bir anlam taşır,
Beni de çok şımartır.
Geçen yılın andacı,
Bozkurtlu beş liraydı.
Elini öptüm, “Ninem,
Bu yıl nedir hediyem?”.
Ninem şaşırdı buna,
Sitemle baktı bana:
“Hatırımı sormadan
Alkışımı almadan
Hediye ister kuzu;
Töremizde var mı bu?”
Annemle babam bize
Bakıyorlar sessizce.
“Haklısın ninem.” dedim,
Hemen özür diledim.
Oturduk; hoşbeş, sohbet…
Bana bakıyor paket!
Dakikalar geçiyor,
Andaç öyle bekliyor.
“Has kızım” dedi ninem,
“Nerde köpüklü kahvem?”
* * *
Fincanları topladım,
Sıra pakette sandım.
İçim içime sığmaz,
Ninem hiç umursamaz.
Neden sonra anladım;
Sınanıyordu sabrım.
Paket bekletildikçe
Heyecan arttı bende.
İçimde kelebekler,
“Hediye! Hediye!” der.
Hadi ninem, can ninem,
Gelsin bana hediyem!
İnsafın yok mu senin!
Yetmez mi beklettiğin!
Duy artık iç sesimi,
Görsene şu hâlimi!
* * *
Sonunda sıra geldi. Hediye paketimi,
Ninem eline aldı,
Pek özenerek açtı,
Ortaya bir kırmızı,
İpekli halı çıktı.
Ninem yine özenli,
“İşte hediyen.” dedi.
“Biliyorsun has kızım.
Bu, benim duvar halım.
Köydeki evimizde
Görmüştün daha önce.
Sıladan ayrılalı
Sandığımda saklıydı.
Bana andaç ninemden,
Ona da ninesinden.
Bunun asıl değeri,
Üstündeki geyiği.”
İyice meraklandım,
Sormadan duramadım:
“Ninem, neden önemli,
Bu gözleri sürmeli?”
Ninem halıya baktı,
Gözünden sevgi aktı.
Başladı anlatmaya,
Geyiği tanıtmaya;
Sözcükleri seçiyor,
İnci gibi diziyor:
“Bu geyiğe sadece
Basit bir desen deme.
O bizim Maral’ımız,
Yol gösteren anamız.
Beş bin yıldan bu yana,
Masalda ve destanda,
Kilim, heybe, halıda,
Yaşıyor Maral Ana.
Kıssalar, türkülerde,
Kapılar, çeyizlerde,
Dört köşe Anadolu,
Ondan izlerle dolu.
Pirler birçok kıssada,
Girer geyik donuna.”
“Canım ninem, tamam da
Bildiğim destanlarda,
Maral Ana hiç yoktu.
Acaba unuttum mu?
Anlatsana birini,
Zevkle dinlerim seni.”
“Benim meraklı kuzum,
Yeni geldim, yorgunum.
Sizi de çok özledim,
Biraz sohbet edelim.
Sonra sokul yanıma,
Anlatayım usulca.”
* * *
Akşam yemek sonrası,
Maral Ana zamanı.
Ninemle odamdayım.
Dinlemeye hazırım.
Annem kapıyı çaldı,
Aramıza katıldı.
Yanı başımda bana
Bakıyor Maral Ana.
Sabırsız kımıltımı
Gördü ninem, anladı;
Hemen söze başladı.
Anlatımı ne tatlı!
Sanki dinlemiyorum;
Destanda yaşıyorum:
“Çok eski zamanlarda,
Türk’ün anayurdunda
Kırgız boyu üzgündü,
Başbuğları ölmüştü.
Enesay kenarında
Yolladılar uçmağa.
Böyle yorgun, yaslıyken
Baskın olmaz sanırken
Düşmanlar fırsat bildi,
Kılıçladı hepsini.
İki çocuk ölmedi.
Maral Ana yetişti;
O çocukları aldı,
Uzaklara kaçırdı.
Ak sütüyle doyurdu,
Kötülerden korudu.
Böylece Kırgız boyu,
Yeniden hayat buldu.
Bilmem hatırladın mı?
Kuzum, Maral Ana’yı?”
“Daha önce bunu ben
Duymamıştım kimseden.
Maral Ana gönlüme,
Akıverdi sevgiyle.
Onu şimdi öğrendim.
Yüreğime işledim.
Daha çok anlatın ki
Beslesin benliğimi.”
Belli, okşandı gönlü,
Ninem anneme döndü:
“Madem has kızım ister,
Anlatmalı büyükler.
Al götür bizi Suna,
Destanlar diyarına.”
Annem gönülsüz gibi,
“Senden dinlesek.” dedi.
Baktı ninem ısrarlı,
Anlatmaya başladı.
O yumuşacık sesi
Tarihten bir esinti,
Beni andan alıyor,
Geçmişe götürüyor:
“Destanların birinde,
Çok eski dönemlerde,
Hunlar bir bataklığı,
Okyanus sanırlardı.
Bir gün sürek avında,
Hun avcılar buraya,
Bir geyiğin peşinden
Girerler fark etmeden.
Sonra da bataklığa
Saplanmak kaygısıyla
Hemen çıkmak isterler,
Kıyıyı göremezler.
Bu sırada nereden
Geldiği bilinmeyen
Bir dişi geyik çıkar,
Onu vurmaz avcılar
Geyik yürür, arada
Bakarak arkasına
Sanki der avcılara;
‘Gelin, yol bu tarafta.’
Böylece geyik önde,
Avcılar da peşinde,
Bataklığı aşarlar,
Kıyıya ulaşırlar.
Hun avcılar kurtulur,
Sonra geyik kaybolur.
Hunlara bu kıyılar,
Yeni ufuklar açar.”
İkinci destan bitti
Ama bana yetmedi.
İstedim yenisini,
Ninem kırmadı beni.
“Tamam, bir tane daha
Ama istersen başka,
Kitaplarda bulursun,
Doya doya okursun.
Bir de Dede Korkut’tan
Anlatayım o zaman:
“Banu Çiçek’le Bamsı,
Beşikten nişanlıydı.
Banu çok güzel bir kız,
Bamsı yağız mı yağız.
İkisi birbirini
Daha hiç görmemişti.
Bamsı Beyrek dağlarda
Çıkardı sık sık ava.
Bir gün yine avdayken
Bir geyiğin peşinden
Gün boyunca at sürdü.
Geyik onu götürdü,
Güzel Banu Çiçek’e.
Tanıştılar böylece.”
“Nine, şimdi anladım;
‘Çocuktum, ufacıktım.’
Diye başlayan şiir,
Bu destanlardan gelir.”
Ninem nasıl sevindi!
“Kuzum! Aferin!” dedi.
Maral Ana’ya baktı,
Kalkıp bana sarıldı.
“Has torunum, Bengisu’m,
Vasiyet ediyorum;
Bu kutlu emaneti,
Torununa ver, e mi?” –
19.04.2025
NOT:
Metin hazırlanırken şu eserlerden yararlanılmıştır:
