Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY),
15-17 Kasım 2021 tarihleri arasında
‘’Brüksel’de Hiva Kültür Günleri’’ adı altında
bir dizi etkinlik düzenledi. Avrupalı sanatseverlere
Özbekistan’ın incisi Hiva şehrini tüm
güzelliğiyle tanıtan etkinlikler Türk Devletler
Teşkilatı’nın İstanbul Zirvesi’nin hemen ardından
yapıldığı için, Türk Dünyası’nın Avrupa
çıkarması olarak yorumlandı.
TÜRKSOY tarafından Avrupa Parlamentosu -
Özbekistan Dostluk Grubu, Özbekistan Kültür
Bakanlığı ve Özbekistan’ın Brüksel Büyükelçiliği
iş birliği, Türkiye Odalar ve Borsalar
Birliği (TOBB) ve Brüksel Merkezli yayın kuruluşu
Diplomatic World destekleriyle düzenlenen
Hiva Kültür Günlerinin açılışı 15 Kasım
Pazartesi günü, Özbekistan’ın Brüksel Büyükelçiliği
konutunda yapılan müzik dinletisi ve
gastronomi gösterisi ile başladı.
16 Kasım Salı günü ise Avrupa Parlamentosu’nda
‘’İpek Yolu Üzerinde Kültürel Mirasın
Korunması ve Tanıtılması ‘’ konulu yuvarlak
masa toplantısı düzenlendi. Aynı gün TOBB
Brüksel temsilciliğinde açılan ‘’2020 Türk
Dünyası Kültür Başkenti Hiva’dan İzlenimler’’
isimli fotoğraf sergisi ise Avrupalı sanatseverleri
İpekyolunun incisi Hiva şehrinin güzellikleri
ile tanıştırdı.
Türk Dünyası Temsilcileri Bir Araya Geldi
Brüksel’de düzenlenen etkinlikler öncesinde
TÜRKSOY Heyeti, üye ülkelerin Büyükelçileri
ve çeşitli sivil toplum örgütü temsilcileri ile
görüşmelerde bulundu.
Türkiye’nin Avrupa Birliği Daimî Temsilcisi
Büyükelçi Mehmet Kemal Bozay’ın davetiyle
çalışma yemeğinde bir araya gelen Türk
Dünyası’nın Belçika’daki temsilcileri çeşitli
konularda görüş alışverişinde bulundu.
Heyet ardından, Kırgızistan AB Misyonu Başkanı
ve Belçika Büyükelçisi Muktar Djumaliev’in
daveti üzerine ünlü Kırgız yazar Cengiz
Aytmatov’un 1994-2008 yıllarında çalıştığı
Büyükelçilik binasına ziyarette bulundu. Bu
ziyarette Aytmatov’un müzeye dönüştürülen
odasında, TÜRKSOY Genel Sekreteri Düsen
Kaseinov, Büyükelçi Djumaliev’e ‘’Cengiz Aytmatov’u
Okumak’’ isimli TÜRKSOY eserini armağan
etti. Prof. Dr. Ruhi Ersoy ise TÜRKSOY
Heyeti adına Cengiz Aytmatov Anı Defterini
imzaladı.
Brüksel temasları kapsamındaki son görüşme
TÜRKSOY heyeti ve T.C. Brüksel Büyükelçisi
Hasan Ulusoy arasında gerçekleşti. Görüşmede
TÜRKSOY Genel Sekreteri Düsen Kaseinov,
Büyükelçi Ulusoy’a Yunus Emre’nin
vefatının 700. yılı ve ‘’Yunus Emre ve Türkçe
Yılı’’ vesilesiyle TÜRKSOY tarafından özel olarak
hazırlanan plaketi takdim etti.
TÜRKSOY etkinliklerini yakından takip ettiği
ifade eden Büyükelçi Ulusoy, ‘’Daha önceki
görev yerimde de TÜRKSOY etkinliklerine
ev sahipliği yapmıştık. Bu sefer Brüksel’de
sizleri misafir etmekten memnuniyet duyuyorum.
Özellikle Türk Devletler Teşkilatı’nın
İstanbul Zirvesi’nin hemen ardından Hiva
Kültür Günlerini Brüksel’de gerçekleştiriyor
olmanız çok isabetli bir karar. Önümüzdeki
günlerde daha geniş kapsamlı etkinlikleri
birlikte hayata geçireceğimize yürekten inanıyorum’’
dedi.
Özbekistan Dışişleri Bakanı Kamilov: ‘’
Avrupa ve Türk Devletleri arasındaki kültürel
ilişkiler bağlamında TÜRKSOY’un rolü çok
önemli’’
Hiva Kültür Günleri’nin açılışı, 15 Kasım Pazartesi
günü, Özbekistan’ın Brüksel Büyükelçiliği
konutunda, Özbekistan Dışişleri Bakanı
Abdulaziz Kamilov’un katılımıyla düzenlenen
müzik dinletisi ve gastronomi gösterisi ile yapıldı.
Etkinliğe T.C. Avrupa Birliği Daimî Temsilcisi
Mehmet Kemal Bozay, T.C. Brüksel Büyükelçisi
Dr. Hasan Ulusoy, Özbekistan Cumhuriyeti
Belçika, NATO ve AB Büyükelçisi Dilyor
Khakimov, Kırgız Cumhuriyeti Belçika Büyükelçisi
Muktar Djumaliev, Polonyalı Avrupa
Parlamenteri ve AB-Türk Dünyası Dostluk
Grubu Başkanı Ryszard Czarnecki, AB Orta
Asya Özel Temsilcisi Terhi Hakala, AB Özbekistan
Büyükelçisi Charlotte Adriaen, AB Dış
İlişkiler Servisi Yönetici Direktör Yardımcısı
Luc Pierre Devigne ve Kazakistan, Kırgızistan,
Tacikistan UNESCO Temsilci Krista Pikkat’ın
yanı sıra çok sayıda davetli katıldı.
Etkinliğin açılışında yaptığı konuşmada,
‘’2012 yılında başlattığımız Türk Dünyası Kültür
Başkenti projesinin bugün geldiği noktadan
büyük memnuniyet duyuyorum’’ diyen
TÜRKSOY Genel Sekreteri Düsen Kaseinov
düşüncelerini şu sözlerle ifade etti: ‘’Avrupa
Kültür Başkentleri ve Türk Dünyası Kültür Başkentleri
arasındaki etkileşimin her geçen gün
arttığına şahit olmak bizim için çok sevindirici
bir gelişme. Brüksel Avrupa’nın kalbi. Etkinliğimizle
her ne kadar özelde Hiva’yı tanıtıyor
olsak da geniş perspektifte Türk Dünyası ve
Avrupa halkları arasında var olan kültür köprüsünü
daha da sağlamlaştırıyoruz. Avrupa
Parlamentosu üyelerinin daveti üzerine gerçekleştirdiğimiz,
AB karar vericilerini, akademisyenleri,
diplomatik misyonları ve kültür
uzmanlarını bir araya getiren etkinliklerimizin
destekçilerine teşekkür etmek istiyorum.’’
Etkinliğin onur konuğu, Özbekistan Dışişleri
Bakanı Abdulaziz Kamilov ise, ‘’Dünyayı güzellik
kurtaracak. Bu akşam da dünyamızın
muhteşem güzelliklerinden biri olan Hiva’yı
sizlere daha yakından tanıtıyoruz. Bu çok özel
ve anlamlı etkinliğe katılımınız için teşekkür
ediyorum’’ dedi.
Konuşmasının devamında, TÜRKSOY’un Türk
Dünyası ülkeleri ve Avrupa Birliği arasında
kültürel ilişkiler boyutunda çok önemli bir
rolü bulunduğunu belirten Bakan Kamilov
sözlerine şu şekilde devam etti: ‘’Bu akşam
çok ilginç bir o kadar da önemli bir etkinliği
kutluyoruz. Türk Devletleri ve Avrupa Birliği
Parlamentosu iş birliğinde hayata geçirilen
bu gibi etkinliklerde TÜRKSOY üzerine düşen
görevi çok güzel bir şekilde yerine getiriyor.
Birkaç gün önce İstanbul’da iş birliği
konseyimizi, ‘’Türk Devletler Teşkilatı’’ olarak
adlandırdık. İş birliğimizi güçlendirmek adına
çok önemli bir adım attık. Söylemek isterim
ki bugün pek çok alanda iş birliğimiz mevcut
ancak kültürel iş birliğimize özel önem göstermeliyiz.
Türk Devletleriyle, kardeşlerimizle
ve tabiki Avrupa devletleri ile kültürel bağlarımızı
daha da kuvvetlendirmek için yakın çalışmalara
devam edeceğiz.’’
Etkinlik kapsamında Özbekistanlı sanatçılar
sahne aldı. Ziyaretçilere Özbek pilavı, mantı
gibi geleneksel lezzetler ikram edildi.
TÜRKSOY Genel Sekreteri Düsen Kaseinov:
‘’Sahip olduğumuz külltürel zenginliği,
sanatın gücünü kullanarak kitlelere aktarmayı
bizler görev bildik.’’
Hiva Kültür Günleri etkinliklerinin bilimsel
programı kapsamında, 16 Kasım 2021 tarihinde
Avrupa Parlamentosu’nda ‘İpek Yolu
Üzerinde Kültürel Mirasın Korunması ve Tanıtılması
konulu bir yuvarlak masa toplantısı
düzenlendi.
TÜRKSOY - Avrupa Parlamentosu (AP) iş birliğinde
düzenlenen ilk bilimsel etkinlik olan
toplantının açış konuşmalarını TÜRKSOY Genel
Sekreteri Düsen Kaseinov, Avrupa Parlamentosu’nda
kurulan AB-Türkiye Dostluk
Grubu, AB-Özbekistan Dostluk Grubu ve
AB-Kazakistan Dostluk Grubu Başkanı Ryszard
Czarnecki, Türkiye’nin Avrupa Birliği
Daimî Temsilcisi Büyükelçi Mehmet Kemal
Bozay ve UNESCO Kazakistan, Kırgızistan ve
Tacikistan Temsilcisi Krista Pikkat yaptı.
Diplomatik Dünya Dergisinden Johanna Suo’nun
moderatörlüğünde düzenlenen panelde,
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversiesi
Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ruhi Ersoy, Özbekistan
Dünya Ekonomi ve Diplomasi Üniversitesi
Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Gulnoza Ismailova,
Brüksel Yönetişim Okulu Öğretim Üyesi
Dr. Munira Aminova, Gazeteci Sami Hamdi,
AB Dış İlişkiler Servisi Yönetici Direktör Yardımcısı
Luc Pierre DEVIGNE ve Diplomatik
Dünya Dergisinden Alberto Turkstra panelist
olarak yer aldı.
Açış konuşmasında, TÜRKSOY üyesi ülkelerin
bağımsızlığını korumak, varlığını devam
ettirmek için kültürel mirasın yaşatılması ve
tanıtılmasının önemine işaret ederek, “Bizler
TÜRKSOY çatısı altında bu bilinçle var gücümüzle
çalışmalarımıza devam ediyoruz.”
diyen TÜRKSOY Genel Sekreteri Düsen Kaseinov,
şöyle devam etti: “Sahip olduğumuz
kültürel zenginliği, sanatın gücünü kullanarak
kitlelere aktarmayı bizler görev bildik.
Gayemiz ortak medeniyet hazinemize küçük
de olsa bir katkı sunabilmek, yıllarca kilometrelerin
ve asırların ayırdığı kalplerimizi birleştirerek
yarınlarımızı hep birlikte inşa etmek.
Sizler buradaki mevcudiyetinizle halklarımız
arasında kültürel ve akademik ilişkilerin güçlendirilmesi
ve gelecekte başka konularda da
ortak projelerin geliştirilmesi konusunda büyük
bir kapı aralıyorsunuz.”
AP Milletvekili Ryszard Czarnecki de Brüksel’de
ilk kez böyle bir etkinliğe ev sahipliği
yapmaktan onur duyduğunu söyledi. AP üyelerinin
Özbekistan ile birçok alanda ilişkileri
geliştirmek istediklerini kaydeden Czarnecki,
iki taraf arasındaki yapıcı diyaloğun sonucu
olarak Nisan ayında parlamentoda AB-Özbekistan
Dostluk Grubunu kurduklarını, iş birliği
ve diyaloğu geliştirmek için çok sayıda çalışma
yaptıklarını hatırlattı. “Halklar arasındaki
diyaloğu ve bağları kuvvetlendirmek için elimizden
geleni yapacağız.” diyen Czarnecki,
Hiva, Buhara ve Semerkand gibi şehirleriyle
Özbekistan’ın eğitim, kültür ve bilimde medeniyetlere
ev sahipliği yaptığının altını çizdi.
Czarnecki, Özbekistan’ın Sovyet dönemi sonrasında
önemli ekonomilerinden biri haline
gelme potansiyeline sahip olduğunu belirterek,
Özbekistan’ın Avrasya’da çok önemli bir
turizm merkezi olabileceğini vurguladı.
Büyükelçi Bozay da halklar arasındaki diyalogların
önemine dikkati çekerek, bu tür etkinliklerin
bu kapsamda çok faydalı olduğunu
vurguladı. TÜRKSOY’a ev sahipliği yapan
Türkiye’nin bu tür etkinlikleri desteklediğini
kaydeden Bozay, Türkiye’yi temsil eden büyükelçi
olarak Avrupa ve Asya arasındaki
bağların güçlendirecek böyle bir toplantıya
katılmaktan onur duyduğunu söyledi.
Prof. Dr. Ruhi Ersoy: ‘’Türk Dünyasının müşterek
bilim, inanç ve tefekkür zeminini Özbekistan
merkezli okumak mümkündür.’’
Etkinliğin panel kısmında Türkiye’den etkinliğe
katılan Prof. Dr. Ruhi Ersoy’un tespitleri
dikkat çekti. Özbekistan’ın Türk kültür ve medeniyet
şekillenmesinde oynadığı role dikkat
çeken Ersoy, şöyle devam etti: ‘’Modern Özbekistan,
doğudan batıya uzanan sınırlarıyla
Türkistan’ın kalbi olarak nitelenen ve ata
yurdumuz olarak kabul ettiğimiz bir ülkedir.
Seyhun ve Ceyhun nehirleriyle sulanan Özbekistan,
kadim Türk tarihinde özel bir yere
sahiptir. Türkiye’den bakıldığında Özbekistan’ın
başkenti Taşkent Ankara gibi görülür,
Semerkant Bursa’ya benzetilir, Buhara’ya
Konya gibi değer verilir.’’
Türk Dünyasını teşkil eden bağımsız Türk devletlerinin
tarihsel süreçte beslendiği ana kaynağın
Mâverâünnehir vadisi olduğunu hatırlatan
Ersoy, ‘’ Bu noktanın merkezi konumdaki
Özbekistan, Türk Dünyasının Altın Çağları olarak
nitelendirilen tarihî dönemin de ortasında
yer alan bir ülkedir. Özbekistan, Çin’den
başlayıp Akdeniz’e ve Avrupa’ya uzanan tarihî
İpek Yolu üzerindeki geniş bir alanı kapsamaktadır.
Bir dönem dünyanın en zengin bölgesi
olması sebebiyle 8’inci yüzyıldan itibaren
Türk ve İslam dünyasında aydınlanmanın da
merkezi olmuştur. Türk-İslam bilim ve inanç
önderlerinin önemli bir kısmı, kâşifleri, müderrisleri
Özbekistan’da yetişmiştir’’ dedi.
Özbekistan’ın tarihsel, kültürel ve dinî müktesebatının,
günümüzde yaşanan pek çok sorunun
çözümüne referans olacak yaklaşımlar
içerdiğini de belirten Ersoy, şöyle devam etti:
‘’Türk kültür ve medeniyetinin tarihsel ve coğrafi
yapısı içerisinde Özbekistan bir memba
olarak yer almıştır. Türk Dünyasının müşterek
bilim, inanç ve tefekkür zeminini Özbekistan
merkezli okumak mümkündür. Bu coğrafyadaki
şekillenme sürecine bağlı olarak değerler
sistemi başta olmak üzere çevre kültürlere
ve bütün insanlığa katkı sağlayacak bir müktesabat
ortaya çıkmıştır. Aklı, bilimi, insanı ve
çevreyi önceleyen bu kültürel anlayış, bugün
insanlığın ihtiyacı olan temel yaklaşımlara kaynaklık
edecek güçtedir. Bu bağlamda binlerce
yıldır medeniyetin beşiği olan Türkistan coğrafyası,
yeniden tüm insanlık için bir çekim ve
aydınlanma merkezi haline gelmektedir.’’
İpek Yolu Üzerinde Kültürel Mirasın Korunması
ve Tanıtılması konulu panel ardından
tematik sunumlarla devam etti. Konuşmacı
olarak Brüksel Yönetişim Okulu öğretim üyesi
Dr. Munira Aminova, Medya profesyoneli,
danışman Sami Hamdi ve Diplomatik Dünya
Dergisinden Alberto Turkstra yer aldı.
Özbekistan’ın Brüksel Büyükelçisi Dilyor
Khakimov: Özbekistan’ın bağımsızlığının 30.
yılında TÜRKSOY’un hazırladığı ‘’Hiva Kültür
Günleri’’ bizim için çok anlamlı.
Avrupa Parlamentosunda düzenlenen panelin
ardından, TOBB Brüksel temsilciliğinde
açılan ‘’2020 Türk Dünyası Kültür Başkenti
Hiva’dan İzlenimler’’ adlı fotoğraf sergisi
İpekyolunun incisi Hiva şehrinin güzelliklerini
Avrupalı sanatseverlerle tanıştırdı.
Serginin açılış kurdelesini TÜRKSOY Genel
Sekreteri Düsen Kaseinov, AB-Türkiye Dostluk
Grubu ile AB-Özbekistan ve AB-Kazakistan
Dostluk Grubu Başkanı Ryszard Czarnecki,
Özbekistan’ın Brüksel ve AB nezdindeki Büyükelçisi
Dilyor Hakimov ve AHBV Üniversitesi
Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ruhi Ersoy kesti.
Açış konuşmaları sırasında sözlerine ‘’Özbekistan
kültür ve geleneklerin ülkesidir’’
diyerek başlayan Büyükelçi Khakimov, şöyle
devam etti: ‘’Özbekistan, İpekyolu üzerinde
yer alan Hiva, Buhara ve Semerkant gibi diğer şehirlerle birlikte bir eğitim, bilim ve kültür
merkezi, medeniyetlerin beşiği olmuştur.
Tarihsel mirasımızı dünyaya tanıtmak ve bu
mirası kalkınma için bir araca dönüştürmek
istiyoruz. Özbekistan’ın bağımsızlığının 30.
yılında TÜRKSOY’un hazırladığı ‘’Hiva Kültür
Günleri’’ bizim için çok anlamlıdır. TÜRKSOY’a
teşekkür ediyor, sizleri ülkemizin güzelliklerini
keşfetmeye çağırıyorum.’’
Etkinliklere ev sahipliği yapan Avrupa Parlamentosu
üyesi Ryszard Czarnecki dinleyicileri
Türkçe selamlayarak, ‘’Brüksel’de Hiva Kültür
Günlerine ev sahipliği yapmaktan onur duyuyorum.
Dostluk Grubumuz, Avrupalı ve Özbek
karar vericiler, iş dünyası ve sivil toplum
arasındaki diyaloğu geliştirmeyi amaçlıyor.
Kültürel, sanatsal, turizm ve akademik alanlara
odaklanarak AB ve Özbekistan’ı birbirine
bağlayan mevcut girişimlere değer katmayı
amaçlıyoruz. Yeni kurulan dostluk grubumuz,
Özbekistan ve AB halklarını bir araya getiren
faaliyetlere odaklanmaya devam edecek. Ben
özellikle bu etkinliğin hayata geçmesinde
emekleri büyük olan TÜRKSOY Genel Sekreteri
Düsen Kaseinov’a teşekkürlerimi sunuyorum.
Ankara ziyaretimin üzerinden henüz çok
az bir zaman geçmesine rağmen, harika bir
etkinlik serisine imza atmayı başardık. İş birliğimizin
önümüzdeki günlerde artarak güçlenmesini
temenni ediyorum.’’ dedi.
Son olarak konuşan Prof. Ersoy, “TÜRKSOY
tarafından düzenlenen Hiva Kültür Günleri
kapsamında katıldığımız etkinlikler başarılı
bir şekilde devam ediyor. Özbekistan Dışişleri
Bakanı Sayın Kamilov’un ev sahipliğinde
düzenlenen, dün katıldığımız müzik dinletisi
ve gastronomi gösterisinin ardından, bugün
Avrupa Parlamentosunda bir ilki gerçekleştirdik.
Özelde Özbekistan’ı genelde ise Türk
Dünyasını konu alan önemli bir panele imza
attık. Şimdi ise muhteşem bir sergi ile huzurlarınızdayız.
Tüm bu etkinlikleri doğru zaman
ve mekanda yapmak önemli bir vizyon gerektirir.
Sayın Genel Sekreter Düsen Kaseinov’u,
Brüksel’de düzenlenen etkinlikler bir kenara
Türk Dünyası çalışmalarının tamamı için tebrik
ediyorum’’ dedi.
Türkiye Cumhuriyeti ve Türk kültürünün, insanlığa
söyleyecek çok sözü olduğunu ifade
eden Ersoy şöyle devam etti: ‘’Ülkemiz aldığı
inisiyatiflerle Türkiye’nin sınırlarını aşan, insanlığın
derdine derman arayan, huzursuzluğuna
huzur arama potansiyeli için yola çıkan
önemli bir misyon üstlenmiş durumdadır. Bu
süreçte medeniyetimizin kültürel zenginliği
en büyük kaynağımızdır. İnsana, doğaya,
kültüre, akla ve bilime dayalı geniş bir geri
plandan beslenen 21. yüzyıl Türk Dünyası
vizyonu, insanlığın ihtiyacı olan temel yaklaşımlara
kaynaklık edecek güçtedir. ”
Açış konuşmalarının ardından sanatsal performansların
sunulduğu sergi açılışında katılımcılar
sanatçıların danslarına eşlik ederek
eğlenceli anlar da yaşadı. Etkinlik TÜRKSOY
için özel olarak hazırlanan pastanın kesilmesi
ile son buldu.
Etkinliklerin Devamı Gelecek
Hiva Kültür Günleri kapanışının ardından açıklamalarda
bulunan TÜRKSOY Genel Sekreteri
Düsen Kaseinov, 2012 yılında TÜRKSOY’un
girişimiyle hayata geçirilen Türk Dünyası Kültür
Başkenti uygulaması kapsamında pek çok
etkinlik düzenlendiğini belirterek, ‘’Bu etkinlikleri
Avrupa Kültür Başkentleri ve Türk Dünyası
Kültür Başkentleri arasında etkileşim yaratmak
için düzenliyoruz. Çabalarımızın sonuç
vermesinden son derece memnunuz. Avrupa
Parlamentosu’nun davetiyle böylesine anlamlı
bir etkinliği Avrupa’nın kalbi Brüksel’de başarıyla
düzenledik. Şehirlerimiz arasındaki iletişim
kuvvetlendikçe halkalarımız birbirini daha
yakından tanıyacak, Hava Kültür Günleri gibi
özel etkinliklere farklı Türk Dünyası şehirleriyle
önümüzdeki dönemde devam edeceğiz. İlgi
gösteren tüm Türk Dünyası dostlarına teşekkür
ederiz’’ dedi.
