Biz, şair ve yazar olarak, gençliğimizden bu yana Azerbaycan’ın da genç şair ve yazarlarıyla dost olduk...
25 yıl önce, Kazakistan Dışişleri Bakanlığı’nın UNESCO Edebi İlişkiler Bölümü başkanıydım. O dönem diplomasi eğitimi için (Ankara’ya) gittim. Orada bir gurup Azerbaycanlı arkadaşlarımızla birlikte katıldık eğitim seminerine. Eğitimin sürdüğü üç yada Azerbaycan-Ermenistan çatışmasıyla ilgili etraflıca bilgi kazandım. Daha sonra da konuyu araştırdım. Bilinen şudur ki, Ermenistan Azerbaycan topraklarının yüzde 20’ni işgal etmiştir. O topraklarda yaşayan Azerbaycanlılar ise mecburi mülteci olmuştur.
Yıllar sonra TÜRKSOY’un Azerbaycan’ın büyük şairi, realistik şiirin öncüsü olan Molla Penah Vakıf’ın şiirlerini Kazakçaya tercüme ettim. Vakıf, aşkın şairidir. Derin felsefe sahibi şairidir aynı zamanda.
Şiirlerini Kazakçaya tercüme ederken, hayatını de inceledim. Mollla Penah Vakıf, Karbağ Hanlığında vezirlik yapmış bir şairdi. Yani, Orta Çağ’da Karabağ Azerbaycan'ındı, Azerbaycan’ın hanlığıyıdı.
Şiirlerini çok beğendim. Severek, ilhamla tercüme ettim. Doğumunun 300. Yıldönümünü Bakü’de yapıldığında, bizzat katılarak şiirlerini Kazakça okudum. Vakıf’ın şiirlerinin dünya dillerinde yayınlandığı külliyatında benim de tercümelerim yer aldı.
Dili çok yakın olduğundan şiirlerin tercümesi de çok kaliteli oldu. Fark ettiğim şu ki, 300 yıl önceki Türkçe Kazakçaya çok yakındır.
O dönem Karabağ Hanlığını Farslar işgal ederler. Han ise kaçmak zorunda kalır. Kaçarken, Molla Penah Vakıf’a da birlikte kaçmasını söyler. Molla Penah, kaçmayı reddeder. Daha sonr Farslar Karabağ’ı işgal ettikten sonra, Han’ın verziri olduğu için Penah ile oğlunu idam ederler.
Bu tarihi olay, Karabağ’ın gerçek sahiplerinin kim olduğunu gösteren delildir.
En büyük değer ve zenginlik ise, Karabağ’da Molla Penah Vakıf’ın mezarlığın bulunmasıdır.
Sak ve İskitler döneminden bu yana mezarlıklar büyük değer olarak kabul edilmiştir. Karabağ’da şuan Azerbaycan’ın ecdadının mezarlıkları bulunyor, orada (Azerbaycan’ın) büyük şairinin mezarı bulunuyor.
Bundan dolayı, şuan Azerbaycan işgal edilen topraklarını kurtarıyor. Bu, Azerbaycan’ın kendi topraklarını kendileri azat ederek, köylerini, yerleşim birimlerini işgalden kurtarmasını, şuanki neslin ecdad huzurundaki borcunu ödemesi, görevini yerine getirmesi olarak kabul ederim.
Ben Azerbaycan halkına mutluluk, Azerbaycan halkına huzurlu günler ve büyük barış dilerim”.
