Kafkasya’nın seçkin evladı ve en iyi şairlerinden biri Kaysın Kuliev şu satırları yazmıştı: “Şair, şiir üzerine tartışmak yerine, şiirini yazmalı, gerçi, bazen hayatını adadığı işi üzerine de konuşmak gerekir”.
Balkarya’yı ve şairlerini severim. Bugün ben, Kabardin- Balkar Cumhuriyeti Yazarlar Birliğinin Başkanı, kalbinde Balkariya, gönlünde Kafkasya, bağrında Dağıstan ve dünyasında Rusya olan şair ve dostum Mutalip Beppaev’i anlatmak istiyorum.
Kırk yıldır Mutaliple dostluğum sürüyor ve kendisini sadece edebiyat alanında değil, hayatımda da kardeşim olarak görmek bana mutluluk veriyor. Mutalip birçok kez benim Gunib’im üzerindeki yıldızlar salkımını görmüş olup, köyümün yıldızını bir Balkarlının şiirsel ve insani ilhamıyla yüceltmiş bir şair dostumdur. En iyi ve en kötü günlerimizde biz yan yanaydık. Hayır, yan yana değil, beraberdik. Bunun hayat ve şiir için büyük önemi vardır.
Bugün, Mutalip Beppaev üzerinden, onun şiiri üzerinden benim evimi misafir olarak ziyaret eden üç büyük şair, benim için çok değerli olan üç kişi vardır:
Kaysın Kuliev, Lev Oşanin ve Vladimir Kostrov. Kaysın Kuliev, Mutalip üzerine şu sözleri yazmıştır: “Kâzim Meçiev gibi büyük ustaların yarattığı Balkar şiiri günümüzde mükemmel bir düzeye çıkmıştır. Şimdi bu şiire mükemmel ustalar emek vermektedirler. Yerli şiirin güzel dünyasına, söylediği sözün özgünlüğiyle sevindiren Mutalip Beppaev de kendi imgelerini, renklerini, kendi sesinin çekiciliğini katmıştır. Bunu yapmak hiç de kolay değildir. Bunu ancak sürekli arayışa, sabırsızlığa, coşkuya götüren bir yetenek yapabilir.
… Mutalip’in her şiirinde ben arayış işaretini görüyorum. Bu da onun hiçbir şekil öncekiler ve yaşıtlarının yaptıklarını, elde ettiklerini ve keşfettiklerini tekrarlamak istemiyor olduğunu gösterir. Bu da bir yeteneğin kalıcı olmasının, gerçekliğinin en önemli işaretidir. Kendi istediğini bulmak, herşey hakkında kendi istediği gibi söylemek – işte genç şair bunu yapmaya çalışıyor. İşte bundan dolayı değer veriyorum ben genç şaire”.
Kaysının bundan neredeyse kırk yıl önce söylediği kehanet gerçekleşmiş oldu. Mutalip Beppaev’in yaratıcılık tarzı ve hayat yolu Kaysın Kuliev’in fikirlerini kusursuz olarak teyit etmiştir. Mutalip Beppaev, günümüzde, yüce ve eşsiz şair Kaysın Kuliev’in şiirsel kaderinin onurlu ve dürüst halefine layık olan, Balkariya’nın büyük milli şairidir.
Bunun içindir ki:
Nerede olursam olayım,
Peşimden, dünyanın dört bir yanına gelirler
Benim dağlarım,
Memleketim.
Her dostumda kalır
Ve, bana özlemle, yaşar
Benim Balkariyam!
Mutalip’e büyük değer verdiğim ve hala devam eden özelliği nedir derseniz: onun Anavatana, memleketine, Balkar hemşerilerine karşı heyecan dolu, cesurca ve kişisel tutumudur. Bunlar Mutalip’in şiirlerinde doludur ve bununla birlikte şiirleri dünya genişliğini ve Elbrus’u kaybetmiyor. Beyaz kanatlı kuş, Pegasus gibi Mutalip’in şiirleri dünya üzerinden uçuyor ve insanları, bu uçuşa hayranlık duymaya zorluyor:
Elbrus – beyaz kanatlı kuştur.
Masalda gibi, uçuş yükseklikten,
Altın renki yaprakları parlayarak,
Sonbahar gökyüzü akıyor.
Эльбрус – белокрылая птица.
Как в сказке, с летящих высот,
Сверкая листвой золотистой,
Осеннее небо течёт.
Bu şiirleri Rusça okuyorum. Çevirmeni ise en iyi Rus şairlerden biri olan Vladimir Kostrov’dur. Bu benim için ek bir sevinçtir – benim Rus dostumun Balkar dostumla buluşması ve benim de şiirsel ve insani mutluluğun bir tanığı olarak burada bulunmam.
Vladimir Kostrov – bizim ilham aldığımız, dürüst ve temiz olmaya öğrendiğimiz o büyük Rus şiirinin, halkın kaderi, acısı ve dermanı olan o şiirin son mohikanıdır.
…Şiirde en önemlisi “kendini anlamaktır”. Çok sevdiği öğrencisini, öğretmeni ve ağabeyi olan, ünlü Sovyet şairi Lev Oşanin buna öğretmişti. O, Mutaliıp Beppaev’de olan yeteneğin farkına vardı ve destekledi, şiirinin ruhunu anladı: “Beppaev verlibrlerle düşünüyor, onlar özlü, net ve zariftir ve hepsinde de canlı bir fikir fışkırması mevcuttur.
Verlibrlerinin özelliği düşüncenin gergin olması ve dilinin parlak imgelerle dolu olmasıdır. Şairin kendine özgü bir dünyası vardır. Onun kalemi nettir, bazen de metaforiktir».
… Kaysın Kuliev: “Halkları şairlerine göre değerlendirirler” demişti. Mutaliıp Beppaev, halkını ona göre değerlendiren şairlerden biridir. Mutaliıp’in büyük edebiyata yolu gönlü üzerinden, Anvatanının yaralı, ama kutsal taşları, mert ve bilge halkının kalbi üzerinden çizilmiştir, çünkü o bu halkın gerçek evladıdır, şairidir, aşığıdır.
Zamanla Mutaliıp Beppaev’in serbest şiir dünyası daha da güçlenmiştir, şiirlerini resimlemek, vatanının, annesinin tablolarını çizmek mümkündür:
Yağmur taneleri damlar
Avluda oynayan çocuklara,
Vişne ağacına, buğday başaklarına,
Avluda tavuklara yem veren
Annemin kırlaşmış saçlarına,
Yavaşça evlerine giden mandalara.
Yağmur taneleri damlar,
Kocaman yün yumağı gibi,
Çözer gökteki bulutları.
Bu çoktan yazılmış şiirlerdir, ama bugün gibi görüyoruz! Bir insan ve şair için çok değerli olan anılardır. İşte bu şiirde güçlü bir olayı yaratıyor.
Anneler hakkında çok şiir yazılmıştır, ama her şairin kendi anne şiiri olur. Mutalip da bir istisna değildir:
Anneciğim!
Nasıl kocaman nehir yatakları
Uyuyor
Senin yüzünde…
Onları ancak savaşta
Kaybolan babamın ismi
Uyandırabilir
Mutalip Beppaev, mertliğe, iradeye, dirence, insancilliğe, dürüstlüğe, sevgiye ve özgürlüğe dağ insanından - Balkariya dağlılarından, Çegem dağlılarından öğrenmiştir. Onlar Mutalip için ruh emekçileri, güzellik, vicdan ve yücelik yaratıcılarıdır. Bundan dolayıdır ki, onun şiiri vatan ışığıdır, bundan dolayı o kalbinde Balkariya ile şiir yazmaya alışmıştır.
Mutalip Beppaev – benim dostumdur. Gerçek dosttur. Benim dostum olduğu için de gurur duyarım.
