Saha Yazarlarından Sıcak ve Samimi Selam


 01 Ağustos 2022


Saha Yazarlarından Sıcak ve Samimi Selam

 

                    Natalya Karlampyeva, Şair

Saha Yeri Yazarlar Birliği Başkanı

 

Türk milletinin derin tarihine baktığımızda biz Sahaların kuzeye nasıl gelip yerleştiğimiz hakkında kesin bilgi sahibi değiliz. İkinci Göktürk Kağanlığı döneminde mi yoksa onun da öncesinde mi? Fakat neresinden bakacak olursan olalım Türk halkıyız. Kuzeye yerleştikten sonra uçsuz bucaksız topraklarda yitip gitmeden, kaybolmadan zorlu şartlara ayak uydurup kendi medeniyetimizi oluşturup bugüne kadar geldik. Bu yüzden Kuzeyli Türkler denilmesi bizim için bir gurur kaynağıdır. 

Bu yıl cumhuriyetimizin kuruluşun 100. yıldönümü. Saha yazılı edebiyatı ise iki yıl sonra 125. yılını kutlayacak. Bu kısa sayılabilecek zaman içinde Saha Edebiyatı asırlardır üreten ve eser veren toplumların edebiyatları ile yarışacak bir seviyeye geldi. Hem eser verilen türlerde hem edebiyat meselelerinde. Bu Saha Türklerinin edebî yaratıcılığının, çok eski zamanlardan bugüne kadar dünyayı ve meseleri kavrayışının açık göstergesi. Halkın genetik hafızasında eski Türklerin etkisi güçlü ve hala canlı. Kültigin çağını anlatan Orhun yazıtlarından gelen edebî anlatılar Saha folklorunun ve edebiyatının temel dayanaklarındandır. Bunun en büyük göstergesi Olonko destanları. Orta dünyanın yaratılmasından bu yana Olonko destanlarında insanoğlunun karakteri, iyinin ve kötünün mücadelesi, doğayla insanlığın ilişkisi, erdemin yüceliği, kötülüğün alçaklığı anlatılır. Dünya edebiyatlarında işlenen konuların hepsine Olonko destanlarında rastlamak mümkündür.

Soydaş Türkiye Türklerine edebiyatımızı tanıtma fırsatının doğması bizim için gurur ve aynı zamanda bir sorumluluk. Öncelikle Türk okuruna kendi ana dillerinde Saha Edebiyatıyla tanışma fırsatı veren arkadaşlarımıza içten teşekkür ederiz. Kardeş Kalemler dergisi editörü ve Avrasya Yazarlar Birliği başkanı Dr. Yakup Ömeroğlu’na, Saha Dilini ve Kültürünü araştıran ve Türkiye’de tanıtan Dr. Ümit Şahine, çevirilerde desteğini esirgemeyen bir başka Saha Dili ve Kültürü araştırmacısı Araş. Gör. Hasan Hayırsevere, Azerbaycan Yazarlar Birliğine, çevirmen Aida Eyvazovaya ve derginin hazırlanmasında emeği geçen meslektaşlarıma bütün yüreğimle teşekkür ederim. Onların katkıları olmadan bu sayının çıkması zordu. Edebî çeviriler toplumların biribirini tanımasına ve yakınlaşmasına yardımcı olurlar. Bunun gibi çalışmaların artacak devam edeceğini ümit ediyoruz. 

Okurlara edebiyatımızın kurucusu Aleksey Yeliseyeviç Kulakovskiy-Öksöküleek Ölöksöy’den, Saha Tiyatrosunun kurucusu ilk tiyatro eleştirmenimiz Anempodist İvanoviç Sofronov-Alampa’dan, Saha Halk Şairi Semen Danilov’dan, Semen Tumat’tan, orta kuşak yazarlarımuz Gavril Androsov ve Agrafena Kuzmina’dan eserler takdim ediyoruz. 

1926 yılında Bakü Türkoloji Kurultayına giderken Moskova’da hayatını kaybeden Öksöküleek Ölöksöy yalnızca Saha Edebiyatının kurucusu olarak değil aynı zamanda bir dilbilimci olarak da eserler bırakmıştır. Alampa Saha Edebiyatının kurucularından ve tiyatro türüne damgasını vuran önemli şahsiyetlerimizdendir. 

Şair Semen Danilov’un edebiyatımızın klasik isimlerinin edebî miraslarının tekrar hayata döndürülmesinde emeği çok büyüktür. Bahılay Karıskal’ın araştırmaları represiya zulmüne uğramış, adı-sanı yok olmuş, göçe mecbur edilmiş Saha aydınların toplum nezdinde tekrar itibar kazanmasında tartışmasız önemi çok büyüktür.

Derginin bu sayısında bugün edebî faaliyetlerinde devam eden millî yazar-eleştirmen Semen Popov, Semen Tuman ve Natalya Karlampyeva’nın eserleri ile birlikte yeni kuşak yazarların eserleri de yer alıyor. 

En Kuzeyde yaşayan Türk halkı Sahaların eserlerini Türk okurunun ilgiyle okuyacağını ümit ediyorum.

Bu yazı Kardeş Kalemler dergisinin 188. sayısında yer almaktadır. Derginin bu sayısında yer alan tüm yazılara aşağıdaki bağlantı üzerinden ulaşabilirsiniz.
Kardeş Kalemler 188. Sayı