Logo
Light
Dark
System
 

Türk Dünyası’nda Repressiya Konulu Anma Toplantısı Düzenlendi

  Kardeş Kalemler
 01 Mart 2025
Sosyal Medyada Paylaş

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesinde, 1926 yılında Bakü’de gerçekleştirilen Türkoloji Kurultayı’nın 99. yılı anısına “Türk dünyasında Repressiya” başlıklı bir anma toplantısı düzenlendi. Itri Yerleşkesi Mavi Salonda gerçekleştirilen etkinliğe TÜRKSOY Genel Sekreteri Sultan Raev, Ahmed Cevad Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Ruhi Ersoy, Hacı Bayram Veli Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Naci Bostancı’nın yanı sıra çok sayıda akademisyen, araştırmacı ve öğrenci katıldı.

TÜRKSOY Genel Sekreteri Sultan Raev, açılış konuşmasında 1926 Bakü Türkoloji Kurultayı’nın Türk dünyası için taşıdığı önemi vurguladı. Raev, “1926 yılında Bakü’de toplanan Türkoloji Kurultayı, sadece bir bilimsel toplantı değil, bir milletin kaderiydi. O gün bir araya gelen bilge kalemler, yalnızca dil üzerine konuşmadılar; onlar bir milletin sesini, benliğini, ortak ruhunu ve geleceğini şekillendirmeye çalıştılar” dedi. Raev, bu kurultayda ortak bir alfabe ve ortak bir bilincin temellerinin atıldığını belirtti.

Türk Dünyası’nın Tarih Boyunca Karşılaştığı Zorluklar

Raev, Türk dünyası’nın tarih boyunca birçok zorlukla karşılaştığını, ancak dilinden, kültüründen ve kimliğinden taviz vermeden varlığını sürdürdüğünü ifade etti. Orta Asya’dan Balkanlar’a kadar uzanan geniş coğrafyada ortak bir geçmişin mirasının taşındığını belirten Raev, “Binlerce yıllık bu kadim medeniyetin taşıyıcıları olan Türk halkları, tarih boyunca yalnızca savaş meydanlarında değil, ilim ve irfan yolunda da büyük mücadeleler vermiştir” dedi.

Repressiya Dönemi ve Türk Aydınlarının Mücadelesi

Raev, 1937-38 yıllarında yaşanan “Repressiya” dönemine dikkat çekerek, bu dönemde Türk aydınlarının hedef alındığını ve büyük kayıplar yaşandığını belirtti. “Repressiya adı verilen bu dönem, yalnızca bireyleri değil, bir milletin ortak hafızasını da hedef alıyordu. Türkologlar, şairler, yazarlar, bilim insanları susturulmak istendi. Fakat susturulmak istenen bu ses, bugün hâlâ yankılanıyor, bizleri burada bir araya getiriyor” şeklinde konuştu.

Türk Dünyasının Ortak Kimliği ve Geleceği

Raev, Türk dünyasının ortak kimliğini pekiştirmek ve diller arasındaki kopmaz bağı güçlendirmek amacıyla bu tür toplantıların önemine değindi. “Ortak bir dil, ortak bir tarih ve ortak bir kültürel bilinç, Türk dünyasının geleceğini şekillendirecek en önemli unsurlardandır” diyen Raev, TÜRKSOY gibi kuruluşların bu birliği güçlendirmedeki rolünü vurguladı.

Genç Nesillere Aktarılacak Miras

Raev, Türk dünyasının kültürel ve bilimsel mirasının genç nesillere aktarılmasının önemine değinerek, “Bizler, o meşalenin taşıyıcıları olarak, Türk dünyasının kültürel ve bilimsel birlikteliğini daha da güçlendirmek için buradayız. Çünkü biliyoruz ki dilimiz, tarihimiz ve kültürümüz bir bütünün parçalarıdır ve ancak bu bütünlük içinde geleceğe emin adımlarla yürüyebiliriz” ifadelerini kullandı.

Ahmed Cevad Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Ruhi Ersoy ise konuşmasında, 1926 Bakü Türkoloji Kurultayı’na katılan Türk aydınlarının akıbetine dikkat çekti. Ersoy, “1926 yılında Bakü’de bir araya gelen Türk aydınları, ortak bir alfabe ve Türklüğün geleceği üzerine çalışmalar yaptılar. Ancak bu aydınlar, ülkelerine döndüklerinde Stalin rejimi tarafından ‘pantürkist’ suçlamasıyla yargılandı ve birçoğu 1937-38 yıllarında idam edildi” dedi.

Ersoy, bu dönemde 80 binden fazla Türk aydınının Türkçe bilmek, Türkçeyi yaymak ve Türklüğün geleceği için çalışmak suçlamasıyla katledildiğini belirterek, “Bu aydınlar, bugünkü Türk dünyasının ortak alfabesini, bağımsız Türk devletlerini ve Türkoloji biliminin temellerini attılar. Onların mirasını yaşatmak ve gelecek nesillere aktarmak bizim en büyük sorumluluğumuzdur” ifadelerini kullandı.

Hacı Bayram Veli Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Naci Bostancı da toplantıda yaptığı konuşmada, Türk dünyasının kültürel ve akademik birliğine katkı sunmanın önemine değindi. Bostancı, “Bugün burada, Türk dünyasının ortak hafızasını canlandırmak ve geleceğe dönük adımlar atmak için bir araya geldik. Bu toplantı, Türkoloji biliminin gelişmesine ve Türk dünyasının birlik ruhunun güçlenmesine önemli bir katkı sağlayacaktır” dedi.

Panel oturumlarının ardından kapanış konuşmasını Prof. Dr. M.Hanifi Macit’in yaptığı toplantı, Türk dünyasının ortak kültürel mirasını koruma ve gelecek nesillere aktarma konusunda önemli bir adım olarak değerlendirildi. 

Etkinlik, Türk dünyasının kültürel ve akademik birliğine katkı sunan tüm katılımcılara teşekkür belgelerinin takdimiyle sona erdi.

Bu yazı Kardeş Kalemler dergisinin 219. sayısında yer almaktadır. Derginin bu sayısında yer alan tüm yazılara aşağıdaki bağlantı üzerinden ulaşabilirsiniz.
Kardeş Kalemler 219. Sayı